ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինյանը կեղծում է պատմությունը

Պե՞տք է արդյոք Հայաստանին ղեկավար, ով ամեն օր խայտառակում է հայ ժողովրդին աշխարհի աչքի առաջ։

Ռոբերտ Տեր-Հարությունյան, քաղաքագետ


2018 թվականի պետական հեղաշրջումից և պետական իշխանության հետագա բռնազավթումից հետո հինգերորդ շարասյան ներկայացուցիչները՝ ի դեմս Փաշինյանի, արդյունավետ աշխատանքի, ժողովրդին տված խոստումները կատարելու փոխարեն, սկսեցին զբաղվել ամոթալի գործով, այն է՝ պատմության կեղծմամբ։


Հայ հասարակությունում տարիներ շարունակ միֆ է ստեղծվել, որ "լավ" հայերը երբեք չեն կեղծել պատմությունը, իսկ ահա "վատ" հարևան ժողովուրդները միշտ կեղծել են պատմությունը: Եվ ահա ժամանակն է բացել աչքերը և ինքներս մեզ տեսնել, թե ինչպես են հայերը՝ ի դեմս Հայաստանի կառավարության Ն. Փաշինյանի՝ կեղծում Հայաստանի պատմությունը, քիչ է դա, կարողանում են դեռ կեղծել այլ երկրների և ժողովուրդների պատմությունը։ Ինչու են այդ մասին լռում հայկական լրատվամիջոցները, քաղաքական կուսակցությունները, հասարակական գործիչները և վերջապես պրոֆեսիոնալ պատմաբանները։ Ամոթ է խոսել։ Ո՞րտեղ է ինքնաքննադատությունը: Պե՞տք է արդյոք Հայաստանին ղեկավար, ով ամեն օր խայտառակում է հայ ժողովրդին աշխարհի աչքի առաջ։ Վերջիվերջո, երբ վերջապես, հայ հասարակությունը կսկսի իր աչքի գերանը տեսնել, և փուշ տեսնել ուրիշի աչքի մեջ։


Հիշեցնենք, որ Հայաստանի իշխանությունները, ի դեմս վարչապետ Ն. Փաշինյանի, բացահայտ կեղծում և վերաշարադրում են Հայաստանի պատմությունը։ Օրինակ՝ պատմության դասագրքերում, 2008-ի մարտի 1-ի իրադարձությունները, այն է՝ պետական հեղաշրջման ճնշումները, իշխանամետ պատմաբանների կողմից մեկնաբանվում են ոչ այնքան միանշանակ, որքան դա եղել է 2018-ի պետական հեղաշրջումից առաջ, բայց թողնենք Հայաստանի պատմությունը, հայ պատմաբանների ու հասարակական գործիչների խղճին։ Մեր ուշադրությունն ենք հրավիրում այն փաստի վրա, թե ինչպես է ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինյանը կեղծում այլ երկրների պատմությունը։


Խոսքը Վրաստանի պատմության և հայ-վրացական հարաբերությունների մասին է։ Գաղտնիք չէ, որ Ն. Փաշինյանը հատուկ ջերմ զգացմունքներ է տածում հարևան Վրաստանի քաղաքական գործիչների նկատմամբ, քանի որ Վրաստանում 2003 թ.պետական հեղաշրջման արդյունքում արևմտյան գլոբալ ուժերին հաջողվել է վրացական "Նիկոլ Փաշինյան" դնել, հերթական խամաճիկը՝ Մ. Սահակաշվիլու տեսքով։ Այդ ժամանակից ի վեր Վրաստանի կառավարությունը փոխում է "Սահակաշվիլիին" այլ "Սահակաշվիլիով", բայց երկրի քաղաքականությունը չի փոխվում։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Վրաստանի նախկին նախագահ Մ. Սահակաշվիլիի ճշգրիտ պատճենն է, նույն նպատակները՝ Հայաստանի անդամակցությունը ԵՄ-ին և ՆԱՏՕ-ի հետ ակտիվ համագործակցությունը առաջնային են Փաշինյանի խունտայի ծրագրում, նույն առաջնահերթություններն ու աշխարհայացքի համակարգը, նույն գործելաոճը ,երբ խոսքով իրենց ներկայացնում են որպես վերջին դեմոկրատներ, իսկ գործնականում ՝ սովորական հանցագործներ:


Ն. Փաշինյանը նկարագրում է վրաց ժողովրդին և Վրաստանին շնորհում այն անվանումները, որոնք գոյություն չեն ունեցել այն պատմական ժամանակաշրջանում, երբ խոսում է հազարամյակների մասին: "Աշխարհում կարելի է գտնել ոչ այնքան շատ ժողովուրդներ, որոնք հազարամյակների համատեղ պատմություն ունեն և թշնամություն չունեն": Կամ "մենք (հայերն ու վրացիները) հազարամյակներ շարունակ այս տարածաշրջանում կողք կողքի ենք ապրել": ... եւ այլն:


"Գրուզիա" (Վրաստան) տերմինը Ռուսական կայսրությունն է ստեղծել XVIII դարում Քարթլիի եւ Կախեթիայի տարածքները նշելու համար: "Գրուզիա" բառը արմատներ ունի պարսկական "գուրջիստան" (գայլերի երկիր) բառի մեջ, այսպես է անվանել այդ տարածքներում բնակվող բազմաթիվ էթնոսների պարսկական վարչակազմը: Կամա թե ակամա, բայց վրացական պետության միավորողն ու ստեղծողը Ռուսաստանն է։ Հենց այդ պատճառով էլ Վրաստանի ռուսատյաց իշխանություններին դուր չի գալիս իր երկրի ռուսական անվանումը, հենց այդ պատճառով նրանք դիմում են աշխարհի շատ երկրների՝ խնդրելով "Գրուզիա" անվանումը փոխարինել անգլիական "Ջորջիա" անունով։ Պատահական չէ, որ վրացական իշխանությունները 2009 թվականին դիմել են Ճապոնիայի ղեկավարությանը՝ խնդրելով փոխել Վրաստանի Ճապոներեն անունը Գրուդզիայից՝ անգլերեն Ջորջիա։


Նախ՝ ռուսերենով օգտագործելով "Գրուզիա" եզրույթը, որը նշանակում է Ռուսաստանին միացած Անդրկովկասի բազմաթիվ իշխանություններ (այդ թվում՝ Լոռիի հայկական նահանգ) և "վրացիներ" եզրույթը՝ որպես այդ տարածքում բնակվող տարբեր ժողովուրդների (մի քանի էթնոսների) ընդհանուր նշագրում։ Այնուհետև, Ռուսական կայսրության կազմում ստեղծելով Կովկասյան վարչություն (վարչական շրջան , որը չուներ "Գրուզիա" պաշտոնական անվանումը) և հաջորդաբար նրա մեջ մտցնելով Անդրկովկասի առանձին ինքնուրույն իշխանություններ, նախադրյալներ դրեցին այդ իշխանավորներին միասնական պետական շրջանի մեջ միավորելուն, ինչից էլ չուշացան օգտվել վրաց ազգայնականները Ռուսական կայսրության փլուզման ժամանակ։

Վրաստանը, որպես միասնական պետություն, հայտնվել է աշխարհում միայն 1918 թվականին, իսկ վրացական թագավորներ երբեք չեն եղել, եղել են Քարթլիի, Կախեթիայի, Իմերեթիայի եւ այլն, թագավորներ: Ի՞նչ հազարամյա հարաբերությունների մասին է խոսում Ն. Փաշինյանը:


"Վրաստան" և "վրացիներ" տերմիններով Անդրկովկասի բնակիչները միմյանց հետ չէին օգտագործում, քանի որ նրանցից յուրաքանչյուրն ուներ իր պատկանելությունը կոնկրետ ժողովրդին։ Բայց ռուսական վարչակազմի համար տասը տարբեր տերմինների փոխարեն կիրառելը հարմար էր մեկ տերմին օգտագործել, քանի որ պետք չէր հասկանալ Անդրկովկասը բնակեցնող բազմաթիվ ազգությունների մասին։ Ավելի հեշտ էր նրանց բոլորին անվանել մեկ բառով, որը ոչինչ չէր սահմանում։ Ճիշտ այնպես, ինչպես Դաղստանի անունը: Արդյունքում որպես "վրացիներ" են հայտնվել այնպիսի ժողովուրդներ, ինչպիսիք են մեսխին, սվանը, գուրիացիները, իմերեթցիները, աջարցիները, աբխազները, օսերը, հայերը, թաթարները և այլն։


Ահա թե ինչ է գրում ընկեր Ի. Ստալինը "Մարքսիզմը և ազգային հարցը" հոդվածում 1913թ. "Վրացիներն իրարից կտրված իշխանություններ էին, չէին կարող ապրել ընդհանուր տնտեսական կյանքով, դարեր շարունակ պատերազմներ էին վարել միմյանց դեմ և սնանկացրել միմյանց՝ միմյանց դեմ քսի տալով պարսիկներին ու թուրքերին։ Իշխանության անցողիկ և պատահական միավորումը, որը երբեմն հաջողվում էր ինչ-որ հաջողակ թագավորին անցկացնել, լավագույն դեպքում գրավում էր միայն մակերեսային-վարչական ոլորտը՝ արագ կոտրելով իշխանների քմահաճույքները և գյուղացիների անտարբերությունը։ Այլ կերպ չէր էլ կարող լինել Վրաստանի տնտեսական մասնատվածության պայմաններում։.. Վրաստանը, որպես ազգ, հայտնվել է միայն 19-րդ դարի երկրորդ կեսին, երբ ամրության անկումը և երկրի տնտեսական կյանքի աճը, հաղորդակցության ուղիների զարգացումը և կապիտալիզմի առաջացումը հաստատել են աշխատանքի բաժանումը Վրաստանի մարզերի միջև, վերջնականապես խարխլել են իշխանական տնտեսական փակվածությունը և կապել դրանք մեկ ամբողջություն":


Եվս մեկ անգամ կրկնենք, թե ի՞նչ "հազարամյա հայ վրացական հարաբերությունների" մասին է քարոզում ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինյանը։ Այն, որ Հայաստանը հազարամյա պատմություն ունի, հաստատում է Բեհիստունյան եռալեզու գրությունը, բայց Վրաստանի դեպքում պատմությունը մեզ իրավունք չի տալիս խոսել հազարամյա պատմության մասին։


Պատմության վրացական ժամանակակից մեկնաբանության մեջ օգտագործվում է "Սաքարթվելո" տոպոնիմը, ենթադրվում է, որ դա հոմանիշ է "Վրաստան" հասկացությանը։ Սակայն այս տեղանունների նշանակությանը համապատասխան՝ դա քարթլիների երկիրն է։ Հետեւաբար, այն կարող է տարածվել միայն Քարթլիի վրա: "Գրուզիա" տերմինը պաշտոնական փաստաթղթերում չի հայտնվում մինչեւ 1783 թվականին Գեորգիեւյան տրակտատի ստորագրման պահը։ Ավելին, ինքը՝ Քարթլիի և Կախեթիի թագավոր Իրակլի II-ը, դիմում է կայսրուհի Եկատերինա II, ոչ թե որպես "Վրաստանի" թագավոր, այլ որպես Քարթլիի թագավոր, որտեղ չի հիշատակվում ոչ "սաքարթվելոյի" տոպոնիմը, ոչ էլ "Գրուզիա" անվանումը։


Այնպես, երբ ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինյանը հայտարարում է, որ "մենք (հայերն ու վրացիները) հազարամյակներով ապրել ենք այս տարածաշրջանում կողք կողքի", բացահայտ ճիշտ չէ։


Փաշինյանի մեկ այլ արտահայտությունն է. "աշխարհում կարելի է գտնել ոչ շատ ժողովուրդներ, որոնք հազարամյակների համատեղ պատմություն ունեն և թշնամություն չունեն": Հայաստանը Վրաստանի հետ հազարամյա համատեղ պատմություն չի ունեցել, եւ թշնամանքի բազմաթիվ պահեր եղել են ինչպես անցյալում, այնպես էլ այսօր։ Տարածքային վեճերի պատճառով Հայաստանի եւ Վրաստանի միջեւ տեղի են ունեցել զինված հակամարտություններ։ Օրինակ, երբ 1918թ. թուրքերը սկսեցին իրենց ագրեսիան Հայաստանում, Վրաստանի կառավարությունը, ունենալով գաղտնի համաձայնագիր Օսմանյան կայսրության հետ և տեսնելով Հայաստանի ծանր վիճակը, տանում էր իր զորքերը և օկուպացնում հայկական տարածքը՝ Լոռու մարզը։ Երբ 1918թ. վերջին թուրքական զորքերը թողեցին Հայաստանը, Վրաստանի կառավարությունը հրաժարվեց վերադարձնել Լոռին Հայաստանին։ 1918թ. դեկտեմբերին Հայաստանի և Վրաստանի միջև ռազմական գործողություններ սկսվեցին։ Վրաստանում սկսվել են բռնաճնշումներ և ահաբեկումներ պետական մակարդակով հայ բնակչության դեմ։ Հալածանքները, կողոպուտները, ծաղրի ենթարկումները, բռնությունները հազարավոր հայերի են ենթարկվել։ Մեծ թվով հայեր ստիպված են եղել լքել Վրաստանը և փախստական դառնալ այլ երկրներում ։ Վրաստանը սկսել է գողանալ բոլոր այն ապրանքները, որոնք տարանցիկ ուղեւորվում էին Հայաստան, տարբեր սպառազինություններ, մարդասիրական օգնություն, որտեղ մտնում էին պարենամթերքը, դեղորայքը, հագուստը եւ այլն: Հայաստանի գրավյալ տարածքներում վրացիները դաժան տեռոր էին սահմանել: Բազմաթիվ կողոպուտների, սպանությունների ու բռնաբարությունների են ենթարկվել հազարավոր հայեր։ Հայաստանի խաղաղ բնակչության դեմ վրացական այս բոլոր հանցագործություններն այնքան խորն են լցրել թշնամանքն ու վրեժխնդրությունը, որ երբ սկսվեցին ռազմական բախումները հայկական եւ վրացական բանակների միջեւ, տեղի բնակչությունը ոտքի կանգնեց, եւ հայկական բանակի հետ միասին ակտիվ մասնակցություն ունեցավ վրացի զավթիչների արտաքսմանը Հայաստանից: Հայկական բանակի ազատագրմանն ու օգնությանը տեղի բնակչության մասնակցությունը վճռորոշ գործոն դարձավ այն բանի համար, որ վրացական բանակը պարտություն կրեց և ստիպված դուրս բերեց իր զորքերը Հայաստանի տարածքից։ Հակամարտությունը շարունակվել է արդեն Վրաստանի տարածքում։ Արևմտյան տերությունները Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան եւ ԱՄՆ-ն, շատ լավ հասկանալով, թե ինչպես է զարգանում հակամարտությունը, մտահոգված էին ռազմական հաջողություններով հայկական բանակի, որը կարող է հանգեցնել կապիտուլյացիաի, որ չի համապատասխանել նրանց շահերին: Արեւմտյան տերությունները, որոշել են միջամտել հակամարտությանը: Բրիտանական դիվանագիտության ջանքերի արդյունքում հայկական ռազմական հաղթանակները վերածվեցին դիվանագիտական պարտության։ Անգլիացիների առաջարկով ստեղծվել է "Չեզոք գոտի", որն ընդգրկում է գրեթե ողջ Լոռին, այդ գոտիներ են մտցվել անգլիական զորքերը ։ Այսպիսով, Մեծ Բրիտանիայի միջամտության շնորհիվ Հայաստանից հեռացան նրա հյուսիսային տարածքները։


Այսօր ընդունված չէ խոսել խաղաղ հայ ժողովրդի հանդեպ վրացիների վայրագությունների ու հանցագործությունների մասին, բայց դա չի նշանակում, որ դրանք չեն եղել։ Այսօր ընդունված չէ խոսել Վրաստանի նախագահ Գամսախուրդիայի ժամանակ ազգային հողի վրա տեղի ունեցած հալածանքների, "Վրաստանը վրացիների համար" կարգախոսով եւ Վրաստանի հայ բնակչության նկատմամբ բռնաճնշումների եւ ճնշման պետական քաղաքականության մասին ։ Հայ քաղաքական գործիչները, որոնք ձգտում են անդամակցել ԵՄ-ին, վախենում են, որ վրացիները կփակեն սահմանը, և Հայաստանը կզրկվի Ռուսաստանի հետ կապից, պարզ ասած՝ Հայաստանի տնտեսությունը կանգ կառնի և սով կգա։ Պետք է նշել , որ Վրաստանը շրջափակել է Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ երկաթուղային հաղորդակցությունը։ ՆԱՏՕ-ին անդամակցել ցանկացող Վրաստանն արդեն փակել է օդային տարածքը ռուսական ռազմական ավիացիայի համար: Մի խոսքով՝ Ռուսաստանը խնդրում է թույլատրել Գյումրիի իր ռազմաբազան մատակարարել ՆԱՏՕ-ի մեկ այլ երկրից՝ Թուրքիայից։ Դրանով Վրաստանը Հայաստանի ազգային անվտանգությունը մեծ հարցականի տակ է դնում։


Կարելի է երկար դասել վրացական քաղաքականության ողջ հակահայկական էությունը՝ սկսած հայկական մշակութային ժառանգության, եկեղեցիների գողությունից, վերջացրած հայկական գրքերի արգելմամբ և հայ բնակչությանը Ջավախքից դուրս մղելով, Հայաստանը Ռուսաստանին կապող երկաթուղու շրջափակմամբ, Գյումրիում ռուսական ավիացիայի թռիչքների արգելմամբ, որը պաշտպանում է Հայաստանի սահմանները ՆԱՏՕ-ից, ուր ձգտում է հասնել նաև Վրաստանը։


Ցավոք սրտի, չավարտված բարձրագույն կրթությամբ դեղին մամուլի նախկին լրագրող, իսկ այժմ Հայաստանի վարչապետի պաշտոնում նշանակվող Նիկոլ Փաշինյանը կանգ չառավ հայ-վրացական հարաբերությունների կեղծման վրա և շարունակեց իր քաղաքականությունը հայ-իտալական հարաբերությունների վրա։ "Մեր ժողովուրդները պատմական սերտ կապեր են հաստատել այն ժամանակներում, երբ Հայաստանն ու Հռոմեական կայսրությունը հարևաններ են եղել, և դա արտացոլված է Հռոմի համաժողովի պատի վրա չորս հնագույն քարտեզների վրա։ Մ.թ.ա. առաջին դարում Հայաստանը նույնիսկ հռչակվեց Հռոմի բարեկամն ու դաշնակիցը ։ Մեր հին ժողովուրդների միջև սերտ կապերը հիմնված են ընդհանուր արժեքների և ընդհանուր քրիստոնեական ավանդույթների վրա, որոնք, իհարկե, մեր բարեկամության անկյունաքարն են":


Սկզբի համար նշենք, որ անձամբ Փաշինյանի ու նրա շրջապատի ապաշնորհության ու անգրագիտության մակարդակն այնքան ցածր է, այնքան հարիր է իրական խամաճիկներին։ Քանի որ միայն այնպիսի ապաշնորհությունների ու անգրագետների կարելի է օգտագործել խամաճիկների դերում, ինչպիսիք են Փաշինյանի խունտան ու Փաշինյանը։ Այդ քարտեզները պատին հայտնվեցին Մուսոլինիի ժամանակ և Մուսոլինիի ցուցումով, ֆաշիստական Իտալիայի ժամանակ, որն ուներ լայն պահանջատիրության և էքսպանսիայի ծրագիր ողջ Միջերկրական ծովում (ֆաշիստական քարոզչությունը կոչվում էր "մեր ծով"-mare nostrum)։ Իտալացի ֆաշիստների այս ամբողջ ծրագիրը հղում էր անում Հին Հռոմի ժամանակներին ծագող "պատմական" իրավունքներին։ Մի խոսքով, իտալական ֆաշիստների համար Իտալիան Հռոմեական կայսրության շարունակությունն էր, ժառանգորդը, և այդ պատճառով իտալական ֆաշիստների տրամաբանությամբ նրանք իրավունք ունեն բոլոր այն տարածքների համար, որոնք ժամանակին Հռոմեական կայսրության կազմում էին, որն իրականում պատմության կեղծիք է, բացահայտ սուտ և քաղաքական զառանցանք։ Բայց ինչպես տեսնում ենք, Ն. Փաշինյանը թեթև լեզվով կրկնեց իտալացի ֆաշիստների քարոզչությունը՝ հավասարության նշան դնելով իտալացի ժողովրդի և Հին Հռոմի ժողովրդի միջև, ժամանակակից Իտալիայի Հանրապետության և Հռոմեական կայսրության միջև, և նրան ծափահարում էին։ Ահա այն, ինչ, պարզվում է, Փաշինյանը պատմական բացահայտում արեց, որը աշխարհը դեռ չգիտեր, պարզվում է Հռոմեական կայսրությունը ստեղծել է իտալացի ժողովուրդը։ Դե ինչ, վաղը Փաշինյանը կայցելի Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետություն, և իր տրամաբանության համաձայն՝ կհայտարարի, որ եգիպտական բուրգերը արաբներ են կառուցել։


Մենք կարող ենք հիշել նաև Ն. Փաշինյանի մյունխենյան հանդիպումը Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ, որտեղ նաև պարզվել է, որ Փաշինյանը տեղյակ չէ արցախյան հակամարտության զարգացման պատմությունից, որ Փաշինյանը չգիտի Ադրբեջանի պատմությունը, ի վերջո Փաշինյանը չգիտի Հայաստանի պատմությունը։

Պատմությունը այդ օրինակներով չի ավարտվում, դրանք շարունակվելու են, այնքանժամանակ, քանի դեռ վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնելու է մեծ մանիպուլյատորը, ինչպիսին Փաշինյանն է։ Հայաստանի կառավարության գործառույթը պատմության կեղծումը չէ։

RECIBÍ NUESTRO NEWSLETTER

Te escribimos correos una vez por semana para informarte sobre las noticias que tenés que saber. Te damos contexto y análisis sobre lo que pasa en la comunidad, Armenia y el Cáucaso.

  • Twitter - círculo blanco
  • Instagram - Círculo Blanco
  • Telegram_X_2019_Logo-01
  • Facebook - círculo blanco
  • YouTube - círculo blanco
  • kisspng-white-house-white-plains-brush-c

Fue fundado en 1999 como continuidad de los periódicos Estrella Roja, Hai Guiank, Hai Mamul, Verelk, Ereván y Seván, de la Unión Cultural Armenia. A lo largo de su historia de casi un siglo, la prensa institucional mantuvo la periodicidad, a pesar de las prohibiciones y clausuras sufridas por las dictaduras militares de turno. Hoy, NOR SEVAN mantiene los objetivos y principios fundacionales de quienes nos antecedieron, aportando nuestro granito de arena a la construcción de una sociedad sin explotadores ni explotados, con paz, amistad y solidaridad entre los pueblos.

Cnel. Niceto Vega 4764 (C1414BED), Ciudad Autónoma de Buenos Aires, Argentina